Wat is een Family Office? MFO of SFO?

Een family office is een organisatie die vermogende particulieren of families ondersteunt bij hun financiële en persoonlijke doelstellingen.
Vaak ontstaat de behoefte aan een family office wanneer substantieel vermogen is opgebouwd, bijvoorbeeld door ondernemerschap, de verkoop van een bedrijf of een erfenis. Dat vermogen moet zorgvuldig worden beheerd, met het oog op behoud en overdracht naar volgende generaties.
Er zijn drie hoofdvormen: de single family office (SFO), de multi family office (MFO) en de virtual family office (VFO).

Een single family office wordt opgericht door en voor één gezin of familie. Het primaire doel is het beheren en aansturen van het familiekapitaal. Beleggen en investeren vormen de kernactiviteiten.
Daarnaast houdt een SFO zich bezig met onder meer het opstellen van jaarrekeningen, tax compliance, het consolideren van vermogensrapportages, estate planning en risicomanagement. Afhankelijk van de wensen van de familie kan het SFO ook ondersteuning bieden bij lifestyle-vraagstukken en bijdragen aan de financiële en vermogenseducatie van (klein)kinderen.
De term “single family office” wordt naar buiten toe meestal niet gebruikt. Vaak opereren deze organisaties via een besloten vennootschap met een doelomschrijving als beleggen en investeren. Discretie en privacy spelen daarbij een belangrijke rol. Een bekend voorbeeld in Nederland is Anthos, het investeringskantoor van de familie Brenninkmeijer.
Guidato ondersteunt vermogende particulieren bij het opzetten en aansturen van een eigen family office. Voor meer informatie “Hoe zet ik mijn eigen family office op” of de blog ”Uw bedrijf verkocht, en dan?”

De meeste MFO’s zijn opgericht door professionals, zoals vermogensbeheerders, beleggingsspecialisten en fiscalisten. Zij spelen in op de behoefte van vermogende families aan een alternatief voor banken en traditionele vermogensbeheerders. Onafhankelijkheid, maatwerk en persoonlijke dienstverlening zijn daarbij belangrijke onderscheidende factoren.
Veel MFO’s richten zich sterk op vermogensbeheer. Deze dienst vormt vaak de kern van het verdienmodel. De vergoeding is meestal gebaseerd op een percentage van het beheerd vermogen (Assets under Management, AuM) of op inkomsten uit eigen beleggingsproducten.
Er zijn ook MFO’s die zich primair richten op vermogensregie en family governance. Zij werken doorgaans met uurtarieven, vaste maandelijkse fees of projectvergoedingen.
Wie een MFO wil inschakelen, doet er goed aan vooraf te bepalen welke diensten belangrijk zijn en welke partij daar het beste bij aansluit.
Guidato is een onafhankelijke multi family office vlakbij Amsterdam. Onafhankelijk betekent dat het belang van de cliënt centraa
l staat. Guidato biedt geen eigen beleggingsproducten en geen vermogensbeheer, maar adviseert en begeleidt bij het opstellen van een beleggingsstatuut, de selectie van vermogensbeheerders (via een Request for Proposal) en het periodiek analyseren van resultaten en kosten met behulp van geconsolideerde rapportages.

Voor sommige families met zeer omvangrijk vermogen is een SFO een logische keuze. Andere families realiseren zich dat een SFO feitelijk een nieuw bedrijf is, met bijbehorende verantwoordelijkheden en kosten.
Een praktisch alternatief is een multi family office. Deze kantoren bedienen meerdere families en kunnen vergelijkbare diensten aanbieden, zonder dat u zelf een organisatie hoeft op te zetten.
Een tweede mogelijkheid is een virtual family office. Dit model wordt verder toegelicht in de blog over het VFO-concept. 
Guidato adviseert families zowel bij het opzetten van een eigen SFO als bij het organiseren van vermogensregie via een MFO-structuur.

Een virtual family office bestaat uit de gezamenlijke adviseurs van een familie — bijvoorbeeld fiscalisten, juristen en vermogensbeheerders — die onder leiding van één coördinator samenwerken als één team. “Virtueel” betekent dat er geen eigen kantoororganisatie is; de betrokken professionals werken bij verschillende externe partijen.
Het VFO-concept ontstond in de jaren ’90, mede door technologische ontwikkelingen. Na de financiële crisis van 2008 nam de belangstelling opnieuw toe, omdat families kosten wilden verlagen. Personeel vormt immers de grootste kostenpost van een SFO.
In de praktijk blijft het VFO echter eerder uitzondering dan regel. Het model stelt hoge eisen aan de coördinator en aan de ICT-omgeving. Kennelijk wegen de nadelen voor veel families niet op tegen de voordelen van lagere kosten en flexibiliteit.
Voor families die geen SFO willen of kunnen oprichten, biedt een MFO vaak voldoende maatwerk om hun vermogensdoelstellingen te realiseren.

Wereldwijd neemt het private vermogen toe, onder meer door succesvolle bedrijfsverkopen, globalisering en de opkomst van nieuwe ondernemers, waardoor meer families kiezen voor een eigen family office‑structuur. Tegelijkertijd willen de vermogende families meer autonomie ten opzichte van traditionele banken en vermogensbeheerders, met oplossingen die beter aansluiten op hun eigen waarden en lange termijn doelen.

Ja, soms ontwikkelt een SFO zich tot een MFO doordat andere families worden toegelaten. De aanleiding is vaak economisch: na de financiële crisis van 2008 bleken de vaste kosten voor sommige families te hoog.
Dit model is echter niet altijd succesvol. De cultuur van een SFO is vaak sterk verbonden met de oprichtersfamilie, wat toetreding van andere families kan bemoeilijken. Daarnaast blijven de kosten soms hoog, ook wanneer deze worden gedeeld.

De benaming verschilt, maar het onderscheid zit in de focus. Een private investment office richt zich primair op het managen van beleggingen en investeringen. Een family office biedt doorgaans een breder dienstenpakket, waaronder governance, rapportage, fiscale coördinatie en begeleiding van de volgende generatie.
In Nederland zijn er naar schatting meer dan 1.000 kleine en grotere eigen kantoren die het familievermogen beheren, vaak onder namen als STAK, beheer-B.V. of administratiekantoor.

Een family office kan onder meer:
– het totale vermogen consolideren;
– financiële rapportages verzorgen;
– jaarrekeningen en belastingaangiften coördineren;
– beleggingsvoorstellen vergelijken.
Daarnaast kan het betrokken zijn bij family governance, educatie van de volgende generatie, familiebijeenkomsten over vermogen en nalatenschap en – afhankelijk van het profiel van het kantoor – ondersteuning bij lifestyle, reizen of specifieke projecten zoals kunst- of vastgoedtransacties.

Vermogensbeheer richt zich op het daadwerkelijk beleggen van het vermogen: het selecteren van beleggingen en het uitvoeren van transacties.
Vermogensregie is breder. Het omvat strategie, selectie en aansturing van vermogensbeheerders, het opstellen van een beleggingsstatuut en het bewaken van de samenhang tussen alle vermogensonderdelen.

Er is geen vaste ondergrens. Een eigen SFO wordt doorgaans pas overwogen bij zeer grote vermogens, omdat personeel en systemen aanzienlijke vaste kosten met zich meebrengen. Denk aan een orde van grootte vanaf circa € 250 miljoen.
Voor lagere, maar nog steeds substantiële vermogens kan een MFO of VFO een efficiënter alternatief zijn.

Veel MFO’s hanteren een vergoeding als percentage van het beheerd vermogen. In dat geval ligt de nadruk vaak sterk op vermogensbeheer en zijn de overige family office-diensten beperkt tot rapportage en administratie.
Andere MFO’s werken met uurtarieven, vaste maandelijkse vergoedingen of project fees voor vermogensregie en governance, zonder zelf beleggingsproducten aan te bieden.

Transparantie over strategie, risico’s, prestaties, governance en vergoedingen versterkt het vertrouwen tussen familie, family office en externe adviseurs. Transparantie maakt het voor alle betrokkenen – familieleden en medewerkers van het family office – eenvoudiger om tijdig bij te sturen, conflicten te voorkomen en de continuïteit over generaties heen te waarborgen.

Een STAK, beheer-B.V. of administratiekantoor is doorgaans de juridische entiteit waarin het vermogen wordt ondergebracht. Het family office is de organisatie – intern in geval van een SFO of extern in geval van een MFO – die de activiteiten uitvoert: investeren, rapporteren, administreren en ondersteunen bij besluitvorming.

Belangrijke risico’s zijn fraude, conflicterende adviseurs, ondoorzichtige fee‑modellen, zwakke interne controles en toenemende cyberdreigingen. Rapporten laten zien dat family offices steeds vaker doelwit zijn van cyberaanvallen en identiteitsfraude, juist door hun concentratie van kapitaal en data. Daarom zijn niet alleen de juiste IT‑maatregelen essentieel, maar ook praktische protocollen rond communicatie (zowel binnen het family office als tussen de familie en het kantoor), toegang, datadeling en incidentrespons.

De termen Single family office en Multi family office komen niet voor in de Nederlandse wetgeving. Om te weten of er een vergunning nodig is, wordt getoetst of het family office diensten wil uitvoeren waarvoor in Nederland een vergunning verplicht is. 
Als een family office in Nederland of voor Nederlandse cliënten financiële diensten of vermogensbeheer aanbiedt, dan moet het kantoor vergunning hebben onder de Wet op het financieel toezicht (AFM). Overige specifieke vergunningen zijn afhankelijk van de aangeboden diensten. Denk bijvoorbeeld aan een trustvergunning als een MFO directie voert over (juridische) entiteiten van cliënten. 
Een SFO houdt zich uitsluitend bezig met het beheer van vermogen, investeringen en andere diensten voor één familie. Als het kantoor geen diensten aan derden aanbiedt, dan heeft het SFO geen vergunning nodig.

Belangrijke selectiecriteria zijn:
– onafhankelijkheid (bijvoorbeeld geen eigen beleggingsproducten);
– transparantie over kosten;
– ervaring met vergelijkbare vermogensstructuren;
– specifieke expertise, zoals vermogens- of bedrijfsoverdracht;
en de persoonlijke klik met de adviseurs.
Een zorgvuldige selectie omvat het vergelijken van offertes, het bespreken van de rolverdeling met bestaande adviseurs en het toetsen van referenties.

Om te bepalen of een family office goed functioneert zijn vijf dimensies van belang: strategische alignment met de familie, operationele excellentie, financieel vakmanschap, risicobeheer en betrokkenheid van de volgende generatie. Guidato kan een onafhankelijke ‘second opinion’ of nulmeting uitvoeren langs deze assen en concrete verbeterpunten formuleren. Deze kennis en ervaring is opgebouwd door jarenlange werkzaamheden als achtervang voor single family offices en consulting trajecten bij generatiewissels in family offices.

Wanneer u al samenwerkt met een bank, accountant, fiscalist en notaris, kan een MFO vooral waarde toevoegen door regie te voeren: informatie bundelen, adviseurs op elkaar afstemmen en zorgen dat iedereen vanuit dezelfde strategie werkt. Zo ontstaat een geïntegreerde aanpak. 
Zonder centrale regie bestaat het risico dat adviezen niet goed op elkaar aansluiten of elkaar zelfs tegenwerken.

Ja. Na een bedrijfsoverdracht of grote erfenis kan een family office tijdelijk ondersteunen bij het in kaart brengen van het nieuwe vermogensbeeld, het ontwerpen van een passende structuur en het selecteren van vermogensbeheerders.
Daarna kan de familie besluiten de samenwerking voort te zetten, af te bouwen of een eigen organisatie op te zetten.

Accountants- en fiscaal advieskantoren zijn traditioneel gericht op verslaggeving en fiscale compliance, met een terugblik op het verleden. Een family office werkt juist toekomstgericht: strategie, vermogensregie, governance en begeleiding van de volgende generatie.
Bij de keuze voor family office diensten van een accountancy of fiscaal kantoor is het daarom belangrijk te toetsen of er aantoonbare ervaring is met beleggingsbeleid, vermogensstructuren, governance en het coördineren van meerdere externe adviseurs.
Vraag ook expliciet hoe de onafhankelijkheid wordt gewaarborgd: worden eigen producten verkocht, wordt standaard naar vaste partijen verwezen, of werkt men transparant op fee-basis?

Een familiebedrijfsadviseur vertrekt doorgaans vanuit zijn eigen vakgebied — zoals organisatieadvies, fiscaliteit, estate planning, governance of psychologie. Deze adviseurs breiden hun dienstverlening regelmatig uit richting vermogensplanning, next-gen begeleiding of family office‑achtige ondersteuning, maar hun perspectief blijft in essentie disciplinair in plaats van integraal. Zij bekijken het familievermogen door de lens van hun specialisme en optimaliseren vooral dat deelgebied.
Een family officer neemt juist de familie als vertrekpunt. De regie ligt bij de langetermijndoelen van de familie: vermogen, welzijn, opvolging, governance, eigenaarschap, filantropie en continuïteit van het ondernemerschap. Vanuit deze doelen bepaalt het family office welke expertise nodig is, stuurt het externe specialisten aan en bewaakt het de samenhang, prioritering en uitvoering. Het family office is daarmee niet discipline‑gedreven, maar familie‑gedreven.
Samengevat: een familiebedrijfsadviseur optimaliseert een onderdeel vanuit één vakgebied. Een family officer regisseert het totaalplaatje vanuit de belangen, waarden en strategie van de familie.

De kerncompetentie van een accountant en fiscalist ligt bij controle, verslaggeving en fiscale compliance, niet bij het ontwikkelen en bewaken van een integraal beleggingsbeleid. Vraag als toekomstige family office cliënt daarom door op hun concrete track record in vermogensregie: hebben zij ervaring met het opstellen van een beleggingsstatuut, het vergelijken van vermogensbeheerders, het inrichten van rapportages op familieniveau en het begeleiden van familie-overleggen over risico, rendement en governance? 
Vraag ook expliciet hoe zij hun onafhankelijkheid borgen: verwijzen zij standaard naar dezelfde partijen, of werken zij transparant op fee-basis en in samenwerking met externe specialisten? Hoe duidelijker de antwoorden, hoe beter u kunt beoordelen of het aanbod alleen maar een “label” is of een echte family office-dienstverlening.

Er bestaat inderdaad een risico dat de nadruk te veel komt te liggen op jaarcijfers, fiscale optimalisatie en compliance, terwijl thema’s als familiewaarden, opvolging, educatie van kinderen en gezamenlijke besluitvorming onderbelicht blijven. 
Een goed functionerend family office combineert financiële en fiscale kwaliteit met aandacht voor de menskant: wat wil de familie met het vermogen, hoe worden beslissingen genomen, en hoe betrek je de volgende generatie? U kunt dit toetsen door te vragen naar hun ervaring met familiestatuut, family governance-trajecten en het begeleiden van familievergaderingen. Als dit nauwelijks voorkomt in hun praktijk, is de dienstverlening waarschijnlijk meer een “uitgebreid accountantskantoor” dan een volwaardig family office.

Overweeg onder meer de volgende vragen:
Wie zijn uw typische cliënten en wat is hun vermogensomvang?
Welk deel van uw omzet komt uit accountancy/fiscaliteit en welk deel uit family office-diensten?
Hoe lang biedt u deze dienstverlening al aan?
Hoe ziet het gespecialiseerde team eruit?
Heeft u ervaring met het opstellen van een beleggingsstatuut en het selecteren van vermogensbeheerders?
Hoe ziet een geconsolideerde rapportage op familieniveau eruit?
Welke ervaring heeft u met het begeleiden van familiebijeenkomsten?
Met welke externe specialisten werkt u samen en ontvangt u daarvoor vergoedingen?
De antwoorden maken duidelijk of u te maken heeft met een accountants- of fiscaal advieskantoor met een extra service laag, of met een organisatie die daadwerkelijk is ingericht als volwaardig family office.