De ontwikkeling van family offices gaat snel. Wat ooit begon als een informele verzameling adviseurs, is uitgegroeid tot een volwassen sector met single family offices, multi family offices, virtuele structuren en hybride modellen. Wetenschappelijke literatuur laat zien dat family offices steeds meer kenmerken van instituties vertonen – met eigen governance, risicomanagement en compliance – terwijl de kern ongewijzigd blijft: het behoud en de ontwikkeling van familiekapitaal over generaties.
Wanneer u na de verkoop van een onderneming beschikt over een substantieel vermogen, ontstaat al snel de vraag of het opzetten van een eigen family office wenselijk is. In dit artikel schetsen wij de alternatieven voor het opzetten van een single family office en helpen wij u bij een strategische afweging.
Wat de wetenschap vandaag over family offices zegt
Recente onderzoeken tonen twee duidelijke trends. Ten eerste professionaliseren family offices in hoog tempo. Er is meer structuur, formalisering en aandacht voor governance, transparantie en controle. Zonder deze professionalisering neemt het risico toe op fraude, afhankelijkheid van sleutelfiguren en generatieconflicten. Ten tweede groeit het aantal virtuele en hybride modellen. Hierbij wordt een kleine kern van direct betrokken personen omringd door een zorgvuldig samengesteld netwerk van externe specialisten.
Voor u als vermogende familie betekent dit dat de keuze niet langer uitsluitend draait om de vraag: “Is ons vermogen groot genoeg voor een SFO?” De relevantere vragen zijn: welke complexiteit speelt er in onze situatie, welke expertise hebben wij nodig en welke vorm van regie past bij onze cultuur en ambities? De beslissing is minder juridisch of organisatorisch van aard en vooral strategisch en relationeel.
Single family office: regie, verantwoordelijkheid en continuïteit
Een single family office (SFO) is een kantoor dat exclusief voor uw familie werkt, met een intern kernteam dat direct rapporteert aan de familie. Dit model wordt vaak overwogen vanaf circa € 250 miljoen vermogen, afhankelijk van factoren zoals internationale structuren, ondernemingsbelangen, vastgoed en private equity.
Een goed ingericht SFO beschikt over:
- een heldere beleggingsfilosofie, vastgelegd in beleid en mandaten;
- een functionerend investment committee met betrokkenheid van huidige én volgende generatie en externe experts;
- duidelijke checks and balances, waaronder het vier ogen principe, heldere procuraties en strakke procedures rond betalingen en transacties;
- expliciete aandacht voor fraudepreventie, zoals CEO-fraude en Ponzi-oplichting.
Zelfs een uitstekend georganiseerd SFO bouwt niet alle specialistische kennis intern op. In de praktijk wordt 60–80% van specialistische werkzaamheden uitbesteed. Families die dit onderkennen, bouwen bewust een netwerk van fiscalisten, notarissen, forensisch accountants, due-diligence specialisten en experts in private equity, venture capital en governance. Het SFO fungeert dan als regisseur: het bewaakt het overzicht, verdeelt rollen en zorgt voor samenhang tussen alle betrokken partijen.
Multi family office: schaal, specialisatie en efficiëntie
Een multi family office (MFO) bedient meerdere families en kan daardoor specialistische diensten en technologie op hoog niveau organiseren. Voor families die geen volledig eigen kantoor willen of kunnen opzetten, is dit vaak een aantrekkelijk alternatief.
De kracht van een goed MFO ligt in:
- gespecialiseerde teams voor beleggen, estate planning, governance en risicomanagement;
- schaalvoordelen in technologie, rapportage en manager selectie;
- toegang tot kennis en transacties die individueel lastiger bereikbaar zijn.
Essentieel is dat een MFO onafhankelijk opereert, zonder productdruk of eigen beleggingsproducten, en dat rapportages transparant en begrijpelijk zijn. Een MFO kan bovendien fungeren als achtervang voor een klein intern team of family office directeur, bijvoorbeeld als backoffice of als sparringpartner bij zowel de dagelijkse gang van zaken als complexe transacties.
Virtueel en hybride: flexibiliteit met regie
Een virtueel family office (VFO) bestaat uit een netwerk van externe adviseurs – fiscalisten, juristen, vermogensbeheerders en governance-experts – dat onder leiding van een coördinator samenwerkt, zonder eigen personeelsstructuur.
De voordelen zijn duidelijke lagere vaste kosten, flexibiliteit en de mogelijkheid om per vraagstuk de beste specialist in te schakelen. Dit model leent zich goed voor projectmatige situaties, zoals bedrijfsverkoop, internationale verhuizing of grote investeringen.
De keerzijde is dat de kwaliteit sterk afhankelijk is van de coördinator/family officer. Deze moet strategisch én operationeel sterk zijn en continu overzicht houden. Governance, dataveiligheid, vertrouwelijkheid en continuïteit moeten zorgvuldig contractueel zijn vastgelegd.
In de praktijk zien we daarom vooral hybride vormen: een compact SFO met veel uitbesteding of een MFO dat als virtuele backoffice fungeert.
Niet het model staat centraal, maar de regie die past bij uw familie
Hoe u strategisch kiest en hoe wij u begeleiden
De keuze tussen SFO, MFO, VFO of hybride is in essentie een governance beslissing. Het gaat om de inrichting van regie, expertise, controle en continuïteit rondom uw vermogen én uw familie.
Richtinggevende vragen zijn onder meer:
- Complexiteit: hoeveel entiteiten, landen, beleggingstypen en generaties zijn betrokken?
- Cultuur: past een eigen organisatie met personeel bij u, of juist een slank extern model?
- Risico: hoe kijkt u aan tegen afhankelijkheid van personen of dienstverleners?
- Volgende generatie: wilt u hen actief betrekken via een investment committee, familieraad of educatieprogramma?
Op basis van deze analyse begeleiden wij families bij:
- een grondige inventarisatie van hun situatie en opties;
- het ontwerp van governance, beleggingsbeleid, mandaten en controlestructuren;
- implementatie en selectie van externe partijen;
- het fungeren als sparringpartner of tijdelijke achtervang bij uitval.
Het resultaat is een family office-structuur met precies de juiste balans tussen eigen organisatie, MFO-ondersteuning en virtuele componenten. Niet het model staat centraal, maar de regie die past bij wie u bent als familie en bij wat u met uw vermogen wilt bereiken.